Krzyżtopór to pozostałości po dawnej, ogromnej rezydencji pałacowej w miejscowości Ujazd w województwie świętokrzyskim. Warto wiedzieć, że jeszcze przed powstaniem Wersalu był największą rezydencją w całej Europie. Dziś posiada status pomnika historii, a pozostałe po nim ruiny są sporym obiektem zainteresowania.

O Zamku

Zamek powstał w latach 1621-1644, a początkowo jego właścicielami był ród Ossolińskich. Pałac, jak i przyległe do niego ogrody odzwierciedlały styl włoski, ze względu na zamiłowanie fundatora do architektury włoskiej. Na bramie wjazdowej do pałacu umieszczono krzyż – symbol wiary oraz topór będący herbem rodu Ossolińskich. Do roku 1944 wielokrotnie zmieniał właściciela, a po II Wojnie Światowej przejął go Skarb Państwa. Dziś utrzymuje się ze środków Instytucji Kultury Zamek Krzyżtopór w Ujeździe. Choć Zamek ma status ruiny udostępniony jest zwiedzającym. Jest to największa w Polsce warowna rezydencja magnacka. Pomimo wielu zniszczeń zachował się jego układ przestrzenny i 90% murów. Posiada nadal obszerne fortyfikacje, fosę, ślady mostów i umocnień. Odbudowa tego niesamowitego miejsca do dziś pozostaje kwestią otwartą.

Ciekawostki i legendy

Istnieje przypuszczenie, że w czasach pełnej świetności Zamku nad salą jadalną umieszczono ogromne akwarium, dlatego strop wykonano ze szkła, aby móc podziwiać pływające w nim ryby. Do jednej z zamkowych wież wpływa źródło, które zaopatrywało cały Zamek w bieżącą wodę. Woda ze źródła uchodzi za leczniczą i nazywana jest Krzyżtopożanką. Kiedyś w okolicy słyszano pogłoski, że pewien Amerykanin chciał kupić ruinę, rozebrać, przetransportować na swoje ziemie i zrekonstruować. Wokół Zamku krąży też kilka legend. Jedna z nich głosi, że Krzyżtopór miał posiadać podziemne korytarze połączone z Ossolinem. Właściciele tych dwóch Zamków jeździli tamtędy do siebie w gościnę. Poruszali się saniami po nawierzchni imitującej lód, a mianowicie wysypanej cukrem. Inna legenda głosi, że głęboko w lochach za potrójnymi drzwiami ukryte są skarby, a strzeże je okrutne licho, z którym nikt jeszcze nie przeżył spotkania. Ludzie mówią, że wszystkie te skarby zgromadzone były kosztem ogromnej krzywdy ludzkiej i tylko wtedy będzie można do nich dotrzeć, gdy te krzywdy zostaną naprawione.

Zwiedzanie i atrakcje

Dla odwiedzających udostępniono kilka tras zwiedzania Zamku m.in. zwiedzanie bastionów, zwiedzanie oficyny i pałacu, zwiedzanie źródła i ogrodów, a dla odważnych dodatkowe zwiedzanie piwnic. Oprócz dziennego istnieje możliwość zwiedzania nocą. W jego pakiecie otrzymamy wówczas usługę przewodnika, iluminacje świetlne zamku, zwiedzanie z pochodniami oraz spotkanie z duchem Białej Damy, o której też zresztą krąży legenda. W pakiecie premium podczas nocnego zwiedzania czekają nas także pokazy pojedynków członków Bractwa Rycerskiego oraz nauka tańca dworskiego. Dodatkowo dla grup dzieci i młodzieży Krzyżtopór przygotował Noc z duchami. W trakcie zwiedzania z dreszczykiem dzieci słuchają legend i mrocznych historii Zamku. Kolejną niespodzianką jest Andrzejkowa noc magii i wróżb. Zwiedzaniu komnat i podziemi towarzyszą magiczne wróżby i przepowiednie. Zwieńczeniem spotkania jest wspólne ognisko. Czym jeszcze zaskoczy nas to miejsce ? Warto wspomnieć o warsztatach, w których mogą uczestniczyć dzieci. Zajęcia obejmują malowanie odlewów gipsowych, wykonywanie biżuterii, tworzenie sezonowych lampionów, a dodatkowo ognisko. W okresie Świąt są to zajęcia z tworzenia ozdób i zwiedzanie z przewodnikiem. Krzyżtopór jest pełen magii, dlatego odbywają się tu liczne sesje fotograficzne, a nawet ceremonie ślubne. Ruiny wabią twórców i artystów, stąd liczne eventy, koncerty, nagrania filmowe i przeróżne pokazy. Ciekawą propozycją dla rodzin z dziećmi są też cykliczne wydarzenia animacyjno-warsztatowe, którym towarzyszą turnieje, gry, zabawy, pokazy i przeróżne występy.

Źródło